Historia Zespołu Szkół Technicznych Nr 2 im. M. Batko w Chorzowie

Zespół Szkół Technicznych Nr 2 im. M. Batko jest jedną z najstarszych szkół zawodowych w Chorzowie. Jego początki tkwią w schyłkowym okresie dziewiętnastego wieku. Wtedy to w roku 1888 założona została w ówczesnej Królewskiej Hucie przez Stowarzyszenie Rzemiosła “Gewerbeverein” szkoła zawodowa o charakterze dokształcającym dla uczniów pracujących w rzemiośle i przemyśle. Szkoła obejmowała dwa oddziały, do których zapisanych było 80 uczniów, a nauka odbywała się tylko w niedzielę. W dziesięć lat później a więc w 1898 r. szkołę przejęły władze miejskie. Liczyła ona już 8 klas i 249 uczniów, a nauka odbywała się trzy razy w tygodniu po dwie godziny, w tym raz w niedzielę. W 1913 r. uchwalony został przez Magistrat i Radę Miejską statut szkoły. Według niego do szkoły tej zobowiązani byli uczęszczać wszyscy młodociani zatrudnieni w przemyśle do lat 18 oraz uczniowie rzemiosła (tzw. terminatorzy) bez względu na wiek przez cały czas trwania nauki zawodu. Dyrektorem szkoły był Niemiec Leonard Wanke. Po plebiscycie i po przejęciu w czerwcu 1922 r. administracji na Górnym Śląsku przez władze polskie placówkę jako Dokształcającą Szkołę Zawodową podporządkowano Wydziałowi Oświecenia Publicznego w Katowicach. Szkoła odegrała w okresie po plebiscytowym doniosłą rolę repolonizacyjną. Według rozporządzenia Wydziału Oświecenia Publicznego w Katowicach z dnia 20 lipca 1925 r. szkoła działała w oparciu o jednolite dla wszystkich szkół dokształcających plany i programy nauczania. Rozkwit szkoły w okresie międzywojennym przypadał na przełomie lat 20 i 30, gdy dyrektorem szkoły był Teodor Janik. W roku szkolnym 1926/27 szkoła prowadziła 39 oddziałów (33 męskie i 6 żeńskich), skupiających 1183 uczniów. Zajęcia odbywały się w budynku Straży Pożarnej przy ul. Bytomskiej 19 i w szkołach powszechnych Nr 1, 2, 14, 15 i innych. W latach 1939-1945 szkoła prowadzona była w budynku obecnej szkoły podstawowej przy ul. Ratuszowej w Chorzowie-Batorym przez okupantów jako Berufschule. Żadne dokumenty z tego okresu nie zachowały się. W styczniu 1945 r. budynek szkoły został poważnie uszkodzony w czasie bombardowania dworca w Chorzowie-Batorym przez ustępujących hitlerowców. Ocalały sprzęt i pomoce naukowe przewieziono pod nadzorem nauczyciela mgr Konrada Lindera do starego budynku szkolnego przy ul. 3-Maja 16. Dokształcająca Szkoła Zawodowa po przerwie okupacyjnej w dniu 2 marca 1945 r. wznowiła swoją działalność pod kierownictwem przybyłego z Krakowa inż. Jana Wąsa organizując 7 oddziałów pierwszych, 2 drugie i 2 trzecie o łącznej ilości 388 uczniów dających w pierwszym roku szkolnym odradzającej się Polsce 35 absolwentów. W roku szkolnym 1947/48 szkoła liczyła już 8 klas pierwszych 6 klas drugich i 4 klasy trzecie, do których uczęszczało łącznie 592 uczniów, w tym 140 dziewcząt, a zatrudniała 7 nauczycieli etatowych i 16 kontraktowych. W tym samym roku decyzją Dyrekcji Okręgowej Szkolenia Zawodowego w Katowicach dotychczasowa Zasadnicza Szkoła Zawodowa przemianowana została na prowadzącą nadal oddziały szkoły zasadniczej Publiczną Średnią Szkołę Zawodową. Szkołę w 1948 r. zlokalizowano w obszernym, wzniesionym w 1891 r. budynku przedwojennego Państwowego Gimnazjum Klasycznego im. Odrowążów przy ul. Powstańców 6a. Budynek ten szkoła czyli Zespół Szkół Technicznych nr 2 im. M. Batko zajmuje do chwili obecnej. W czasie okupacji mieścił się w nim niemiecki urząd pracy Arbeitsamt, a w latach 1945-1948 szkoła milicyjna. Dyrektorami szkoły po ustąpieniu dyrektora Wąsa byli kolejno: Eugeniusz Skawiński w latach 1950-1952 oraz Kajetan Janowicz od 1.08.1952 r. do 31.01.1953 r.

Fragment kroniki szkolnej z 1945 roku

W 1952 r. nastąpiło przekształcenie Państwowej Średniej Szkoły Zawodowej w jednolitą Zasadniczą Szkołę Zawodową szkolącą w kierunkach metalowym, elektrycznym, budowlanym i usługowo-rzemieślniczym. W tym samym roku na skutek zarządzeń odgórnych zmierzających do ograniczenia ilości szkół przyzakładowych do Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy ul. Powstańców w Chorzowie, włączona została Zasadnicza Szkoła Zawodowa Huty “Kościuszko”, a w 1953 r. Zasadnicza Szkoła Hutnicza Huty “Zygmunt” w Bytomiu – Łagiewnikach oraz Zasadnicza Szkoła Metalowa Chorzowskiej Wytwórni Konstrukcji Stalowych. Od 1.02.1953 r. dyrektorem szkoły był Antoni Wybraniec, dotychczasowy dyrektor Zasadniczej Szkoły Metalowej Chorzowskiej Wytwórni Konstrukcji Stalowych.

Antoni Wybraniec
Antoni Wybraniec – dyrektor szkoły w latach 1953-72

Zasadnicza Szkoła Zawodowa stale się rozwijała – szczególnie pomyślnie pod koniec lat 50-tych i w latach 60-tych. Np. w roku szkolnym 1964/65 liczyła 42 oddziały szkolące na dwie zmiany 1470 uczniów i zatrudniała 104 nauczycieli teorii i zawodu. Podlegały jej dobrze wyposażone warsztaty zbiorcze przy Zakładzie Urządzeń Technicznych “Zgoda” w Świętochłowicach, Hucie “Kościuszko” i Hucie “Batory” w Chorzowie oraz trzy internaty: w Chorzowie, ul. Powstańców 6, w Chorzowie, ul. Narutowicza 5 i w Świętochłowicach-Lipinach, ul. R. Luksemburg 1.

Warsztaty szkolne – 1959 r.

Posiadanie internatów umożliwiło napływ do szkoły młodzieży pozamiejscowej z terenów rolniczych i szkolenie jej w zawodach deficytowych, jak stalownik, wytapiacz, kowal, ślusarz, spawacz oraz przystosowanie jej do pracy w przemyśle górnośląskim i zintegrowanie z miejscowym środowiskiem. Wymienione wyżej warsztaty szkolne przy trzech kluczowych zakładach przemysłowych były jednym z niewielu w Polsce producentem wiertarek stołowych WS-10 oraz WS-15 i przodowały we współzawodnictwie międzyszkolnym organizowanym najpierw przez Dyrekcję Okręgową Szkolenia Zawodowego, później przez Kuratorium a uczniowie zajmowali czołowe miejsca w wojewódzkich konkursach młodych mistrzów techniki i sprawności zawodowej, co świadczyło o wysokim poziomie szkolenia praktycznego. W dziedzinie wychowania artystycznego zespół chóralno – muzyczny szkoły prowadzony przez nauczyciela Władysława Rośka uczestniczył w corocznych wojewódzkich eliminacjach zespołów artystycznych organizowanych w Pałacu Młodzieży w Katowicach plasując się dwukrotnie na pierwszym miejscu.

Występ zespołu chóralno-muzycznego-1959 r.

Pisali też o nas w gazetach… 1964 r.

W 1960 r. warsztaty szkolne na terenie Huty Batory zostały oddane powstałej Zasadniczej Szkole Zawodowej Huty Batory. W roku 1970 klasy budowlane zostały przekazane wraz z internatem przy ul. Narutowicza nowo powstałemu Zespołowi Szkół Budowlanych. W 1970 r. powstaje obok Zasadniczej Szkoły Zawodowej Liceum Zawodowe kształcące w zawodach: mechanik urządzeń przemysłowych, mechanik obróbki skrawaniem i elektromechanik urządzeń przemysłowych. W 1972 r. szkoła otrzymuje nazwę Zespół Szkół Zawodowych nr 2 w Chorzowie. W 1972 r. na emeryturę odchodzi długoletni dyrektor Antoni Wybraniec, a jego miejsce zajął nauczyciel matematyki Zenon Kroczek. W wyniku decyzji Kuratorium w roku 1975 zlikwidowano internat w Świętochłowicach-Lipinach, a w 1976 r. internat przy ulicy Powstańców. W 1976 r. dyrektorem szkoły zostaje nauczyciel j. polskiego mgr Adam Dobosz, zatrudniony w tej szkole od 1951 r. i będący wicedyrektorem od 1969 r. W 1977 r. szkolne warsztaty w Świętochłowicach zostały przejęte przez Zakłady Urządzeń Technicznych “Zgoda”, a warsztaty przy Hucie Kościuszko podporządkowane zostały Technikum Mechanicznemu im. Janka Krasickiego w Chorzowie przy ul. Metalowców 7. Zespół Szkół Zawodowych Nr 2 przy ul. Powstańców pozostał teraz placówką szkolącą jedynie w zakresie teorii uczniów Liceum Zawodowego i Zasadniczej Szkoły Zawodowej. Praktyczną naukę zawodu uczniowie Liceum Zawodowego pobierają w warsztatach szkolnych Technikum Mechanicznego, Hucie “Kościuszko” i “Elkopie”, zaś uczniowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w kilku państwowych i spółdzielczych zakładach pracy oraz w ponad stu warsztatach rzemieślniczych z terenu Chorzowa i najbliższej okolicy.

Pochód 1-szo majowy w 1977 roku

Przy szkole działała od wielu lat prężna i liczna organizacja harcerska. W styczniu 1978 r. trzy drużyny utworzyły -jeden z nielicznych w Chorzowie – szczep, który przyjął imię Alfonsa Zgrzebnioka – komendanta I i II Powstania Śląskiego, nauczyciela w tym budynku po plebiscycie i przyłączeniu Górnego Śląska do Macierzy. W podniosłej uroczystości zorganizowanej z tej okazji, podczas której odsłonięto w centralnym punkcie szkoły pamiątkową tablicę i umieszczono portret patrona, uczestniczyła wszystka młodzież Zespołu oraz przedstawiciele władz oświatowych, harcerskich i wielu żyjących jeszcze wówczas powstańców Śląskich. Równocześnie zorganizowano i otwarto wspólnym wysiłkiem uczniów i nauczycieli Szkolną Izbę Pamięci Narodowej, w której wyeksponowano materiały związane z powstańcami Śląskimi i Alfonsem Zgrzebniokiem oraz wojenne losy niektórych nauczycieli tej szkoły /p. Bernard Bieniek, p. Władysław Rosiek, p. Alfons Urbańczyk, p. Ludwik Gałuszka/ a w późniejszym czasie postać patrona szkoły Mariana Batko. W 1982 r. nazwę Zespołu Szkół Zawodowych Nr 2 zamieniono na Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych i otwarto w nim trzeci typ szkoły: Technikum Zawodowe dla Pracujących o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych. W roku szkolnym 1987/88 stworzono od podstaw pracownię komputerową wysoko ocenioną przez Kuratorium Oświaty i Wychowania w Katowicach. W szkole działały także liczne organizacje młodzieżowe /LOK, PCK, ZHP, Samorząd/ oraz prowadzone były dla utalentowanej młodzieży zespoły zajęć pozalekcyjnych /zespół recytatorski, zespół małych form teatralnych, zespół fotograficzny, koło motorowe, koło komputerowe/. O osiągnięciach sportowych uczniów na szczeblu miasta i okręgu zgrupowanych w kilku sekcjach SKS-u świadczy kilkadziesiąt dyplomów wyeksponowanych w holu budynku. Na sugestię Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce i Urzędu Miejskiego w Chorzowie Rada Pedagogiczna podjęła uchwałę o nadaniu szkole imienia Mariana Batko. Po wielokierunkowych działaniach wychowawczych aktu tego dokonano podczas uroczystości o dużym wydźwięku patriotycznym w dniu 27.04.1987 r. , w czasie której odsłonięto popiersie patrona ufundowane przez zakłady pracy współpracujące ze szkołą oraz wystawiono w części artystycznej “Epitafium Oświęcimskie”. Równocześnie prezydent miasta wręczył młodzieży sztandar szkolny za jej wkład w upiększanie miasta i prace porządkowe w parkach chorzowskich.

Uroczystość nadania szkole im. M. Batko 1987 r.

Epitafium Oświęcimskie

W 1990 r. nastąpiła reorganizacja nadzoru pedagogicznego. Obok centrali Kuratorium Oświaty i Wychowania w Katowicach powołano w województwie 17 delegatur zamiejscowych. W Chorzowie stworzono Delegaturę Zamiejscową Kuratorium Oświaty i Wychowania, której podporządkowane zostały wszystkie szkoły z terenu Chorzowa, Siemianowic i Świętochłowic. W maju 1990 r. w 70-rocznicę wybuchu III Powstania Śląskiego zorganizowana została w świetlicy szkolnej okolicznościowa wystawa, w otwarciu której uczestniczyli przedstawiciele Delegatury Zamiejscowej w Chorzowie oraz Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego, a którą zwiedziły później wszystkie oddziały tut. Zespołu oraz młodzież sąsiednich szkół podstawowych i średnich. W tym roku szkolnych w Liceum Zawodowym otwarto nowy kierunek kształcenia: mechanik pojazdów samochodowych. W 1992 decyzją Kuratorium Oświaty i wychowania powołano 5-cio letnie Technikum Samochodowe kształcące techników mechaników, specjalność naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych. W roku 1992 roku dotychczasowy dyrektor Adam Dobosz odchodzi na emeryturę, a jego następcą zostaje wyłoniony po raz pierwszy poprzez konkurs dotychczasowy zastępca dyrektora, nauczyciel przedmiotów zawodowych mgr inż. Henryk Kawka
(Opracowano na podstawie materiałów zebranych przez mgr Adama Dobosza).

W 1994 r. nastąpiło nawiązanie stałych kontaktów ze Staedt. Marian Batko Berufsoberschule Muenchen co zaowocowało coroczną wymianą młodzieży.

Pierwsza wizyta młodzieży niemieckiej. Kasprowy Wierch 1995

Pierwsza wizyta młodzieży naszej szkoły w Monachium

W roku szkolnym 1994/95 w Liceum Zawodowym wprowadzono nowy kierunek kształcenia: pracownik administracyjno-biurowy. Naukę rozpoczęły 32 dziewczynki. W roku szkolnym 1998/99 ukończyły naukę ostatnie uczennice w tym zawodzie. Łącznie szkoła wykształciła 76 pracownic administracyjno biurowych. Dnia 1 września 1996 r. rozpoczęło naukę 30 słuchaczy Policealnego Studium Zawodowego, technik transportu-specjalność ruch drogowy. W czerwcu 1998 r. naukę ukończyło 23 słuchaczy.

Wraz z wejściem reformy oświaty od 1 września 1999 roku w Zespole powstał nowy typ szkoły: Liceum Techniczne. Naukę rozpoczęło 27 uczniów i uczennic w profilu socjalno społeczny oraz 27 dziewcząt i chłopców w profilu mechanicznym. Ostatni absolwenci opuścili szkołę w roku szkolnym 2003/04. Ogółem Liceum Techniczne ukończyło 81 absolwentów.

Od 1 września 2002 r. po wejściu reformy systemu szkolnictwa do szkół ponadgimnazjalnych szkoła otrzymała nazwę ZESPÓŁ SZKÓŁ TECHNICZNYCH Nr 2 im. M. BATKO. Reforma systemu oświaty wprowadziła nowe typy szkół pogimnazjalnych: liceum profilowane (profil socjalny i zarządzanie informacją), zasadniczą szkołę zawodową – od roku szkolnego 2002/03, technikum uzupełniające – od roku szkolnego 2004/05 oraz liceum uzupełniające od roku szkolnego 2005/06.

W roku szkolnym 2005/06 Zespół Szkół Technicznych Nr 2 im. M. Batko zatrudnia 41 nauczycieli, ilość klas: 25, ilość uczniów w szkole: 635. Kierunki kształcenia w roku szkolnym 2005/06: Technikum Samochodowe: technik mechanik, specjalność: obsługa i naprawa pojazdów samochodowych; Liceum Profilowane: profil socjalny i zarządządzanie informacją; Technikum Uzupełniające: technik mechanik, specjalność: obsługa i naprawa pojazdów samochodowych; Liceum Uzupełniające na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej; Zasadnicza Szkoła Zasadnicza: zawody rzemieślnicze w klasach wielozawodowych.

25 lutego 1998 r. szkoła w ramach akcji Internet dla Szkół otrzymała konto na serwerze Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, a 12 marca po raz pierwszy umieszczono tam własną stronę WWW.