Kim był Marian Batko? Urząd miasta Chorzów


Marian Batko
Szukaj w serwisie ZST nr 2:
Rzeczpospolita Polska


Biuletyn Informacji Publicznej

Partnerzy szkoły

DELTA Plus - Autoryzowany dealer firmy OPEL


Cech Rzemieślników Handlowców i Przedsiębiorców w Chorzowie


Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich


Wyższa Szkoła Techniczna
w Katowicach


Greenpower Polska


TransJobs


PRECY TECH Sp. z o.o.

Facebook

TDO
Biblioteka
O Bibliotece
Aktualności
Katalog
Twój czas

Księga absolwentów
Wolontariat

Najczęściej czytane
Historia szkoły
Sterowniki
Grono pedagogiczne
Typy szkół i kier...
Materiały pomocni...
Mechanika technic...
Materiały pomocni...
Kim był Marian Ba...
ABC wiedzy o Unii...
Matematyka
Adresy e-mail
Dyrekcja szkoły
I. Gawor
J. Graf
H. Kajzer
E. Kałucka
J. Kuciczek
I. Kałuża
H. Kawka
A. Lichota
K. Trembaczowski
KUltura
Chorzowskie Centrum Kultury
Teatr Rozrywki w Chorzowie
Miejski Dom Kultury "Batory"
Młodzieżowy Dom Kultury
Szkoły wyższe
Kolegium Pracowników
Służb Społecznych

Górnośląska Wyższa
Szkoła Przedsiębiorczości


Coś dla rodziców
Raport na temat picia alkoholu i używania narkotyków
Prawo oświatowe
Społeczne Towarzystwo Oświatowe
Forum dyskusyjne rodziców
Bezpieczny internet
Magazyn internetowy dla rodziców
Ucieczki z domu
Interklasa
Prawa człowieka
Deklaracja Praw Człowieka
Konwencja o Prawach Dziecka
Niebieska Karta
Dokumenty prawne
Statuty szkół
Szkolny zestaw programów nauczania i podręczników.
Archiwum
Pożegnanie maturzystów 2013
Dzień Patrona 2013
Pielgrzymka maturzystów 2013
Targi Edukacyjne 2013
Studniówka 2013
Żakinada 2013
Wieczór wspomnień 2012
Talenty 2012
Gala Batko 2012
Pożegnanie ZSZ 2012
Przegląd Talentów 2008
Dzień Nauczyciela 2008
koniec roku szkolnego 2007/08
występy dla rodziców
wigilie klasowe i kolędowe karaoke
opowieść wigilijna
forum edukacyjne 2007
VI Bieg Niepodległości
przegląd talentów 2007
rozpoczęcie roku szkolnego 2007 / 2008
wakacyjny fotoalbum
Zakończenie roku szkolnego 2007
Dni Chorzowa Anno Domini 2007
Dzień Patrona 2007
żakinada 2007
jasełka i kolędowanie
jasełka
Dzień Edukacji Narodowej
benefis dyrektorów
przegląd talentów
rozpoczęcie roku
zakończenie roku
święto miasta
konkurs "Europę warto poznać"
w obiektywie 1 bz
w obiektywie 1 B
w obiektywie 1 TB
święto wiosny 2006
konkurs Matprojekt 2006
święto niepodległości
dzień edukacji i przegląd talentów
akcja krwiodawstwa
wizyta absolwentów
rozpoczęcie roku szkolnego 05/06
zakończenie roku szkolnego 04/05
święto miasta
prace uczniów
wystawa oświęcimska
dzień patrona 2004
przegląd talentów 2004
wybory do samorządu uczniowskiego 2004
święto edukacji 2004
jasełka 2004
pierwszy dzień wiosny
konferencja z fizyki
zas. rekrutacji 2004/05
rajd rowerowy
zak. roku 2002/03
wizyta biskupa
sesja historyczna 2003
obchody święta niepodległości 2003
Boże Narodzenie 2002
Boże Narodzenie 2001
wymiana zagr. 2000
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Program Comenius

Program-Programme
Partnerzy-Cooperators
Kronika-Chronicle
Aktualności-News


Litwa
Lietuva


Niemcy
Deutschland


Bułgaria
България


Turcja
Türkiye

Austria
Österreich

Polska
Polen


Statystyki
Userów na stronie: 0
Gości na stronie: 2

Jesteś gościem
w naszym serwisie

Program Leonardo

Program-Programme
Nasz patron
Who was Marian Batko?
Marian Batko - Qui etait?
Wer war Marian Batko?
Filmy z życia szkoły
talenty 2012
talenty 2010
studniówka 2009
przegląd talentów 2008
gala "Złoty Batko 2008
żakinada 2008
przegląd talentów 2007
święto wiosny
kolegium pracowników służb społecznych
turniej siatkówki
targi edukacyjne
rekolekcje 2007
żakinada
Sport
Puchar Rektora WSB
siatkówka 2010
lekka atletyka 2009
przełaje 2009
piłka ręczna dziewcząt 2008
nasi nauczyciele
baza szkoły
Śląścy nobliści

o nagrodach Nobla
sesja historyczna
śląscy laureaci
Informatyka
sterowniki
animacje flash
gify animowane
Inne
działy artykułów
działy newsów
download
pogoda
księga gości
rekomenduj nas
kontakt
autorzy
poprzednia wersja
Archiwum sportowe
siatkówka dziewcząt
pomponiary
koszykówka dziewcząt
piłka nożna
dzień sportu 2007
ranking sportowców 2006/07
puchar rektora
ranking sportowców 2007/08
futsal
siatkówka plażowa 2008
dzień sportu 2008
futsal dziewcząt
siatkówka dziewcząt
piłka ręczna chłopców
tenis stołowy drużynowy
piłka ręczna dziewcząt
piłka nożna
lekka atletyka
biegi przełajowe
miejski kalendarz imprez
ranking sportowców 05/06
obóz narciarski
bieg niepodległości
msza św. na stadionie Ruchu
futsal
bieg niepodległości
rozgrywki szkolne
zawody miejskie
osiągnięcia
święto sportu 2003
święto sportu
pływanie
futsal 2006
piłka ręczna chłopców
piłka ręczna dziewcząt
tenis stołowy
derby Chorzowa
lekka atletyka
sztafety przełajowe
piłka nożna
najlepsi sportowcy
SKS
wicemistrzowie Chorzowa
koszykówka 2001
ranking sportowców 04/05
Archiwum maturalne
koniec roku maturzystów 2008
studniówka 2008
żakinada 2008
maturzyści 2008
zakończenie roku 2007
pielgrzymka
egzaminy pisemne
egzaminy ustne
zakończenie roku
pielgrzymka 2007
egzaminy pisemne 2007
egzaminy ustne 2007
matura 2006
studniówka 2006
żakinada 2006
wyniki matur pisemnych 2005
matury ustne 2005
matury pisemne 2005
pisemny egzamin dojrzałości 2005
ustny egzamin dojrzałości 2005
studniówki 2005
przykładowe prezentacje
zakończenie roku w klasach maturalnych
studniówki 2004
matura 2000
matura 2001
Artykuły > Śląscy nobliści > O nagrodach Nobla słów kilka

O nagrodach Nobla słów kilka




W dniu 27 listopada 1895 roku jeden z najbogatszych ludzi epoki, szwedzki przemysłowiec Alfred Bernhard Nobel, podyktował w Paryżu swoją ostatnią wolę, która została spisana w języku szwedzkim na jednej stronie i zawierała około trzystu słów:

"Ja, niżej podpisany, Alfred Bernhard Nobel, oświadczam niniejszym, po długiej rozwadze, iż moja ostatnia wola odnośnie majątku, jaki pozostanie po mojej śmierci, jest następująca: Wszystkie pozostałe po mnie, możliwe do zrealizowania aktywa, mają być rozdysponowane w sposób następujący: kapitał zostanie przez egzekutorów ulokowany bezpiecznie w papierach tworzących fundusz, którego procenty każdego roku mają być rozdzielone w 3 formie nagród tym, którzy w roku poprzedzającym przynieśli ludzkości największe korzyści. Sumę procentów należy podzielić na pięć równych części, jak następuje: jedna część dla osoby, która dokonała największego odkrycia lub wynalazku w dziedzinie fizyki, jedna część dla tego, kto dokonał najważniejszego chemicznego odkrycia lub ulepszenia, jedna część dla tego, który dokonał najważniejszego odkrycia w dziedzinie fizjologii lub medycyny, jedna część dla tego, kto w dziedzinie literatury stworzył wyróżniające się w kategoriach duchowych dzieło; oraz pozostała część dla osoby, która osiągnęła najwięcej lub dokonała rzeczy najlepszej ku poprawie narodów i dla zniesienia lub ograniczenia istniejących armii oraz zwoływania i odbywania kongresów pokojowych. Nagrody z fizyki i chemii będą przyznawane przez Szwedzka Akademię Nauk, z fizjologii lub medycyny przez Karolinska Institut w Sztokholmie, z literatury przez Akademię w Sztokholmie, zaś nagrody pokojowe przez zespół pięciu osób wybranych przez norweski Storting. Jest moim wyraźnym życzeniem, aby przy przyznawaniu nagród nie brano w żaden sposób pod uwagę narodowości kandydatów, tak, aby nagrodę otrzymał najbardziej zasługujący, czy jest Skandynawem, czy nie..."

Po śmierci Nobla, która nastąpiła 10 grudnia 1896 roku ogłoszenie w San Remo, testamentu w styczniu 1897 roku stało się sensacją dnia, szeroko komentowaną w ówczesnej prasie, a w relacjach nie zabrakło posądzeń ekscentrycznego milionera o starczą niepoczytalność, chorobę umysłową oraz brak uczuć rodzinnych i patriotyzmu. A było o czym pisać i o co się procesować z egzekutorami testamentu, którymi zostali bratanek Alfreda - Emanuel i Rangar Sohlman, który został pierwszym dyrektorem generalnym Fundacji Noblowskiej. Majątek przekazany funduszowi po spieniężeniu wszystkich aktywów w 1899 roku wyniósł około dziewięciu milionów dolarów (około 100 milionów według obecnej wartości). Upłynęło kilka lat, podczas których pominięta w dziedziczeniu rodzina próbowała podważyć ostatnią wolę wynalazcy dynamitu, zanim rozdano pierwsze nagrody. 29 czerwca 1900 roku król Szwecji Oscar II, działając w radzie tronowej, oficjalnie zatwierdził statut Nagród Nobla i przepisy, regulujące działanie instytucji, które miały je przyznawać, w tym statut i regulamin Fundacji Noblowskiej (Nobelstiftels; Nobel Fundations), powołanej do administrowania pozostawionym przez Nobla majątkiem. Pierwsze rozdanie nagród nastąpiło w 1901 roku.

Sam proces wyłaniania laureatów odbywa się według skomplikowanej procedury. Rozpoczyna się corocznie 1 lutego, kiedy upływa termin zgłaszania kandydatur na bieżący rok, od wyboru sześcioosobowych (z dwoma wyjątkami) Komitetów Noblowskich. Przy pomocy specjalnie wynajętych do tego celu ekspertów zaczynają one oceniać zgłoszenia od osób i instytucji naukowych z całego świata i na przełomie września i października kierują swoje rekomendacje do ciał, które ostatecznie i oficjalnie przyznają nagrody.

Ogłoszenie listy laureatów odbywa się tradycyjnie w odstępach kilkudniowych w pierwszej połowie października. Są one nieodwołalne - nawet jak w przypadku nagrody z fizyki w 1918 roku, która została przyznana Charlesowi Barkla'owi za "odkrycie" nieistniejącego promieniowania. Przedstawiciele obu akademii, Instytutu Karolińskiego i norweskiego Komitetu Noblowskiego wchodzą w skład Rady Dyrektorów Fundacji Noblowskiej, która nadzoruje wykonanie testamentu fundatora nagród. W Radzie jest też dyrektor wykonawczy Fundacji, który zarządza jej majątkiem ulokowanym w różnego rodzaju papierach wartościowych - aktualnie jego wartość wynosi około 3 miliardy koron szwedzkich.

Do tej pory urodzone na Śląsku osoby otrzymały dziesięć Nagród Nobla ze wszystkich dziedzin, prócz nagrody pokojowej, ze zdecydowaną jednak przewagą dyscyplin naukowych. Honoru humanistyki śląskiej broni tylko Gerhart Hauptmann. Po trzy osoby zostały wyróżnione nagrodą w dziedzinie chemii i fizyki, dwie w kategorii medycyna lub fizjologia oraz jedna z ekonomii. Przyznawane one były Ślązakom bardzo regularnie od pierwszej dekady istnienia tej nagrody aż do lat sześćdziesiątych. Praktycznie w każdej dekadzie w latach 1908-1964 była wśród laureatów osoba wywodząca się ze Śląska. Najdłuższa przerwa istniała pomiędzy rokiem 1931 (nagrodą uzyskaną przez Friedricha Bergiusa) a 1944 rokiem, kiedy laureatem został Otto Stern. Potem musieliśmy czekać aż trzydzieści lat, to jest od nagrody Konrada Blocha w 1964 roku do nagrody Reinharda Seltena w 1994 roku. Ile lat będziemy czekać na następnego laureata?

Ciekawy jest rozkład "regionalny" miejsc urodzeń noblistów śląskich. Cztery osoby pochodzą z historycznego Górnego Śląska (Otto Stern, Kurt Alder, Maria Göppert-Mayer i Konrad Bloch), a pozostałych sześciu urodziło się na Dolnym Śląsku, w tym aż trzech w stolicy regionu - Wrocławiu. W tym mieście też aż siedmiu spośród nich uczęszczało do gimnazjów, a czterech rozpoczęło przynajmniej swoje studia uniwersyteckie.

Wszyscy, oprócz jedynego Hauptmamma, który powrócił na Śląsk, opuścili jednak rodzinny region i zrobili swoje kariery poza jego granicami. Różne były tego przyczyny. Między innymi te, które wymusiły emigrację z Niemiec osób pochodzenia żydowskiego w czasach nazistowskich, jak stało się to w przypadku Fritza Habera, Otto Sterna, Maxa Borna i Konrada Blocha. Dwoje wyemigrowało z innych przyczyn: Maria Göppert-Mayer i Friedich Bergius. Spośród tych emigrantów Maria Göppert - Mayer i Konrad Bloch rozwinęło swój talent dopiero na emigracji, w Stanach Zjednoczonych.

Uwagę zwraca pochodzenie wyznaniowe i narodowe noblistów ze Śląska. Aż sześciu wywodziło się z rodzin żydowskich. Pozostali byli wyznania: troje ewangelickiego i tylko jedna osoba (Kurt Alder) była członkiem Kościoła rzymskokatolickiego. Co do ich przekonań narodowych, to jednoznacznie można je określić jako niemieckie - z tradycji, wychowania, świadomości i często głębokiego patriotyzmu. Nie wszyscy zostali wierni swoim przekonaniom po 1933 roku, jak stało się to udziałem Otto Sterna i Konrada Blocha, którzy po ucieczce z Niemiec niejednokrotnie wyrażali dystans do swojej byłej ojczyzny, czemu trudno się dziwić.

Można zadać pytanie, jakiemu celowi służą te wszystkie wyliczenie faktów z danych personalnych osób, powiązanych ze sobą przypadkowo tylko uzyskaniem tej samej nagrody. Wydaje się, że jednak można z nich odczytać pewne ogólne wnioski, które przekładają się na obraz Śląska multikulurowego, wielonarodowościowego i wielowyznaniowego, a przez to chyba tak prężnego intelektualnie, potrafiącego wydać w przeszłości aż dziesięciu tych, którzy "przyczynili się do dobra ludzkości".

Ten Śląsk jednak umarł, w tragicznych wydarzeniach kończącego się XX stulecia, najpierw po 1933 roku, a potem po 1945 roku. Czy ten nowy, zbudowany w ostatnim półwieczu dorówna tamtemu? Miejmy nadzieję, że tak będzie i Reinhard Selten nie był ostatnim noblistą urodzonym nad Odrą.

Artykuł opracowany na podstawie materiałów z poprzedniej wersji witryny
dnia 03-02-2005 dla ZST nr 2 w Chorzowie przez T.Żw.
Zamieszczony w serwisie dnia 10-02-2005 przez P.Gm.

komentarz[0] |

© 2005 ZST nr 2 w Chorzowie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
0.395 | powered by jPORTAL 2